Zapraszamy do

składania zamówień

na 

ŚWIĘTA

BOŻEGO NARODZENIA 

2017!

 

 

 

 

Na mocy przywileju lennego kapituły warmińskiej z 1359 r., czterej bracia zwani Karyothen, Prusowie, otrzymali na prawie chełmińskim majątek ziemski w lesie Absmedie wielkości 120 łanów (1915 ha). Uzyskali 18 lat wolnizny od 4 służb konnych i budowy zamków. Mieli prawo do połowu ryb w Jeziorze Linowskim i budowy młyna.

 

 

 

 

Na tym obszarze powstały na pocz. XVI w. wsie szlacheckie: Trękus, Trękusek, Wyrandy i Kaborno – ta ostatnia wieś pojawia się w 1518 r. pod nazwą Caldeborn, od nazwiska jej ówczesnego właściciela, Petera von Caldeborna.

 

 

 

 

 

 

 

 W 1523 r. występuje tu wasal kapituły Wojtek Milewski na 3 wolnych łanach. Być może już wtedy status prawny wsi uległ zmianie – dotychczasowy majątek szlachecki wrócił do kapituły, która przekształciła go w wieś czynszową na prawie chełmińskim, co niewątpliwie musiało polepszyć sytuację tutejszych chłopów.

 

 

 

 

Według danych z 1656 r. wieś miała obszar 30 łanów (503,70 ha). Gospodarowało tu 10 chłopów na prawie chełmińskim, którzy zobowiązani byli wystawiać 1 służbę konną w zbroi. Byli to osadnicy wywodzący się z Mazowsza, stąd występujące ówcześnie spolszczenie nazwy wsi jako Kaborno (na mapie komornictwa olsztyńskiego po 1710 r. i na mapie Warmii Enderscha z 1755 r.).

 

 

 

 

Za wsią, na granicy z gruntami wsi Trękus, na strumieniu biegnącym ku Jezioru Linowskiemu, zbudowano młyn zwany Kalbornik, oddawany przez kapitułę w dzierżawę lub lenno. Strumień był bardzo nikły, toteż i młyn był niewielki.

 

 

Spis majątkowy po zaborze Warmii przez Prusy w 1772 r. wykazał tu obecność 11 chłopów czynszowych na prawie dziedzicznym chełmińskim oraz 17 zagrodników, łącznie 148 osób. Reprezentujący wieś chłop Walenty Chmielewski uczestniczył w hołdzie składanym nowemu władcy w Malborku.

 

 

 

 

W 1820 r. słownik Walda podaje dwojaką nazwę wsi: urzędowo zniemczoną Kalborn i dawną polską Kaborno, rozróżniając tu „wieś chełmińską” liczącą 20 chałup i 140 mieszkańców oraz młyn z młynarzówką z ośmioma mieszkańcami.

 

 

 

 

 

Słownik Mullera z 1835 r. posługuje się nazwą Kaborno, wymienia czynny nadal młyn, 35 chałup i 202 mieszkańców. Była to duża wieś, której ludność w 1895 r. liczyła już 488 mieszkańców. Była w niej szkoła zatrudniająca dwóch nauczycieli niemieckich, z którymi doszło do głośnego zatargu ze strony społeczności wiejskiej, protestującej przeciwko nietolerowaniu w szkole języka polskiego; 9 osób należało tu do Związku Polaków w Niemczech, istniała polska biblioteka, prenumerowano „Gazetę Olsztyńską”.

 

 

 

 

 

W 1908 r. Jakub Dulisz zbudował we wsi kaplicę. Według danych z 1935 r. było we wsi 547 mieszkańców. W 1934 r. została zmieniona nazwa wsi na Kalborn, co miało być „przywróceniem nazwy pierwotnej” (mimo że nazwa pierwotna występująca w latach 1518 i 1564 brzmiała Caldeborn).

 

 

 

 

 

Kaborno, 1934: Kalborn